Nowe technologie w oszustwach
Klonowanie głosu AI — fałszywy telefon od bliskiej osoby
Dzwoni bliska osoba, płacze, prosi o pilny przelew — ale to klon głosu wygenerowany przez AI. Wystarczą 3 sekundy nagrania. Jak rozpoznać i jak się bronić.
- Kanał:
- telefon
- Inne nazwy:
- voice cloning, klonowanie głosu, oszustwo na głos AI, vishing z AI
- Aktualizacja:
- Autor:
- Marek Adamczyk
Odbierasz telefon i słyszysz płaczącą córkę: miała wypadek, potrzebuje pieniędzy, błaga, żebyś nikomu nie mówił. Głos się zgadza — barwa, sposób mówienia, nawet ten charakterystyczny zawodzący ton. Problem w tym, że po drugiej stronie może nie być córki, tylko program. Narzędzia do klonowania głosu potrafią wygenerować przekonującą podróbkę już z około trzech sekund nagrania — a próbek dostarczają filmy z mediów społecznościowych, wywiady czy nagrana poczta głosowa.
Jak działa to oszustwo
To technologiczna nakładka na scenariusz znany od lat z metody „na wnuczka”. Różnica jest zasadnicza: kiedyś oszust musiał liczyć na to, że ofiara nie rozpozna obcego głosu („babciu, to ja, jestem przeziębiony”). Teraz głos naprawdę należy — w sensie brzmienia — do bliskiej osoby. Klon odtwarza nie tylko barwę, ale też intonację i emocje: panikę, zadyszkę, płacz.
Scenariusze są dwa. Pierwszy to nagły dramat: wypadek, zatrzymanie przez policję, pilna operacja — i prośba o natychmiastowy przelew, BLIK do „zaufanej osoby” albo pieniądze przekazane kurierem. Drugi, brutalniejszy, to fałszywe porwanie. W głośnej sprawie z USA Jennifer DeStefano usłyszała w telefonie głos „porwanej” córki, a „porywacze” zażądali miliona dolarów okupu — w rzeczywistości dziewczynka była bezpieczna na obozie narciarskim. Ta sama technika uderza też w firmy: w Hongkongu sklonowany głos „dyrektora” posłużył do autoryzowania przelewu na 35 milionów dolarów.
Skala rośnie. Według amerykańskiej Federalnej Komisji Handlu (FTC) oszustwa polegające na podszywaniu się to najczęściej zgłaszany typ nadużycia w USA — w 2025 r. dotyczyło ich blisko co trzecie zgłoszenie, a zgłoszone straty sięgnęły 3,5 miliarda dolarów, prawie trzy razy więcej niż w 2020 r. W Polsce ten sam mechanizm nakłada się na krajowe scenariusze telefoniczne, które opisujemy w fiszkach o oszustwie „na policjanta” i w przeglądzie metod wymierzonych w seniorów.
Co zrobić, gdy to się dzieje
- Rozłącz się i zadzwoń samodzielnie do osoby, która rzekomo dzwoniła — na jej znany numer. To jedna czynność, która rozbraja całe oszustwo. „Porwana” córka odbierająca komórkę na obozie kończy sprawę.
- Umów się z rodziną na hasło. Proste słowo znane tylko wam, do użycia w prawdziwej sytuacji awaryjnej. Klon głosu nie zna waszych prywatnych ustaleń.
- Zadaj pytanie spoza scenariusza — o wspólne wspomnienie, którego nie ma w internecie. Wymijająca odpowiedź albo nagłe „zerwanie połączenia” mówi wszystko.
- Nie działaj w tajemnicy. Prośba „nikomu nie mów” to sygnał alarmowy, nie dowód zaufania. Skontaktuj się z innym członkiem rodziny, zanim cokolwiek przelejesz.
- Jeśli pieniądze już poszły — natychmiast dzwoń do banku z prośbą o wstrzymanie przelewu, a potem na policję. Pełną kolejność działań znajdziesz w poradniku co zrobić po oszustwie.
- Ogranicz publiczne nagrania głosu swojego i bliskich — im mniej materiału w sieci, tym trudniej o klon. Starszym członkom rodziny pomóż przygotować się zawczasu według poradnika jak chronić seniora.
Gdzie zgłosić
Usiłowanie wyłudzenia zgłoś na policję (112 w sytuacji nagłej) — także wtedy, gdy nie straciłeś pieniędzy: każde zgłoszenie pomaga namierzyć kampanię. Jeśli doszło do przelewu, równolegle działaj z bankiem. Szerszy obraz tego, jak przestępcy używają AI — od deepfake’ów z celebrytami po fałszywe rozmowy wideo — znajdziesz w naszej analizie sztucznej inteligencji w oszustwach. Klonowanie głosu jest przy tym tylko jedną z technik, które w 2026 roku zmieniły reguły gry — pozostałe zestawiamy w tekście o nowych metodach oszustw.
Częste pytania
Ile nagrania wystarczy, żeby sklonować czyjś głos?
Współczesne narzędzia potrafią wygenerować przekonujący klon już z około trzech sekund próbki. Materiału dostarczają filmy z mediów społecznościowych, nagrania z wywiadów czy poczta głosowa — dlatego warto ograniczać publiczne nagrania własnego głosu.
Jak odróżnić prawdziwy telefon od klonu głosu?
Najpewniejsza jest weryfikacja drugim kanałem: rozłącz się i sam zadzwoń do tej osoby na jej znany numer. Pomaga też wcześniej umówione hasło rodzinne albo pytanie o szczegół, którego nie ma w internecie. Klon dobrze odtwarza barwę i emocje, ale nie zna waszych prywatnych wspomnień.
Przelałem pieniądze po takim telefonie. Co robić?
Natychmiast zadzwoń do banku i poproś o próbę wstrzymania przelewu — bank może zareagować, dopóki środki nie zostaną zaksięgowane i wyprowadzone dalej. Potem złóż zawiadomienie na policji. Kolejne kroki opisujemy w poradniku co zrobić po oszustwie.
Czy oszuści naprawdę potrafią podrobić płacz i panikę?
Tak. Narzędzia do klonowania głosu odtwarzają nie tylko barwę, ale też intonację i emocje: panikę, zadyszkę, płacz. Właśnie dlatego nie należy oceniać prawdziwości rozmowy „po głosie” — tylko weryfikować ją niezależnym kanałem.
Powiązane metody oszustw
Poradniki obronne
Źródła
- Rzeczpospolita (cyfrowa.rp.pl) — Telefon od „córki” i żądanie okupu. AI zmienia oszustwa telefoniczne ↗
- Spider's Web — Odbierasz telefon i słyszysz głos bliskiej osoby (oszustwo na klonowanie głosu) ↗
- Policja.pl — Uwaga! BLIK i oszustwa z wykorzystaniem sztucznej inteligencji (klonowanie głosu bliskich) ↗
- Gov.pl — Uważaj na vishing, czyli oszustwo z wykorzystaniem połączeń telefonicznych ↗
- FTC — Dane: w 2025 r. zgłoszone straty w oszustwach na podszywanie się sięgnęły 3,5 mld dolarów ↗