Deepfake z celebrytą w fałszywej reklamie inwestycyjnej

Znany dziennikarz „ujawnia” na nagraniu rządowy program, dzięki któremu zwykli Polacy zarabiają kilka tysięcy dziennie. Sportsmenka „poleca” platformę, o której „banki nie chcą mówić”. To nie oni. Twarz i głos wygenerowała sztuczna inteligencja, a nagranie jest przynętą na Twoje oszczędności. Skala jest ogromna: w 2024 roku na krajową listę ostrzeżeń CERT Polska trafiło ponad 92 tysiące niebezpiecznych domen, z czego ponad 51 tysięcy zgłosił CSIRT KNF — w zdecydowanej większości fałszywe platformy inwestycyjne. Reklamy z wizerunkiem znanych osób to jeden z głównych sposobów łowienia ofiar.

Jak działa to oszustwo

1. Reklama w mediach społecznościowych. Na Facebooku, YouTubie czy Instagramie widzisz wideo ze znaną osobą — prezenterem, sportowcem, politykiem, czasem prezesem dużej spółki. Spreparowana postać mówi coś w stylu: „Długo milczałem, ale muszę to powiedzieć. Banki ukrywają przed wami ten program”. Materiał często udaje fragment serwisu informacyjnego, z paskiem i logo znanej stacji.
2. Fałszywy artykuł. Po kliknięciu trafiasz na stronę udającą duży portal informacyjny — z „wywiadem”, w którym celebryta rzekomo zdradza, jak się wzbogacił. Adres w pasku przeglądarki nie ma jednak nic wspólnego z prawdziwym portalem. Na dole czeka formularz: imię, telefon, e-mail. „Liczba miejsc ograniczona — zarejestruj się, zanim program zostanie zamknięty”.
3. Telefon od „doradcy”. Po wypełnieniu formularza oddzwania uprzejmy konsultant: „Dzień dobry, jestem Pana osobistym opiekunem inwestycyjnym. Zaczniemy od minimalnej wpłaty, zobaczy Pan, jak to działa”. Ma odpowiedź na każdą wątpliwość i nie spieszy się — na początku.
4. Panel z „zyskami”. Po pierwszej wpłacie dostajesz dostęp do platformy, na której saldo rośnie z dnia na dzień. Fałszywe platformy inwestycyjne są budowane właśnie w tym celu: mają pokazywać fikcyjny wzrost i zachęcać do kolejnych, coraz większych wpłat — ten mechanizm opisują ostrzeżenia CSIRT KNF i CERT Polska.
5. Zdalny pulpit i dopłaty. „Doradca” proponuje instalację programu do udostępniania ekranu — „pomogę Panu technicznie”. Gdy chcesz wypłacić „zysk”, słyszysz: „Najpierw trzeba opłacić podatek”, potem prowizję, potem „odblokowanie konta”. Pieniądze od początku szły prosto na konta przestępców, a pierwsza wpłata prawie nigdy nie jest ostatnią, jaką traci ofiara.

Więcej o tym, jak przestępcy wykorzystują AI do podrabiania twarzy i głosu, znajdziesz w naszym omówieniu: sztuczna inteligencja w oszustwach — deepfake. Ta sama technologia bywa wymierzona nie w Twoje oszczędności przez fałszywą inwestycję, lecz wprost w emocje — jak w oszustwie z podrobionym głosem kogoś z rodziny.

Co zrobić, gdy to się dzieje

• Widzisz reklamę — nie klikaj i nie podawaj numeru telefonu. Zgłoś ją na platformie opcją „Zgłoś reklamę”.
• Podałeś numer i dzwoni „doradca” — zakończ rozmowę i nie odbieraj kolejnych połączeń. Nie tłumacz się, nie negocjuj; ci ludzie robią to zawodowo.
• Zainstalowałeś program do zdalnego pulpitu — odłącz urządzenie od internetu i odinstaluj program, zanim zrobisz cokolwiek innego.
• Wpłaciłeś pieniądze — natychmiast zadzwoń do swojego banku: poproś o próbę wstrzymania przelewu i zastrzeż karty, jeśli podawałeś ich dane. Pełną procedurę opisujemy w poradniku co zrobić po oszustwie.
• Zanim komukolwiek przelejesz pieniądze na „inwestycję” — sprawdź firmę na Liście ostrzeżeń publicznych KNF i przejdź nasz poradnik jak sprawdzić platformę inwestycyjną. Brak firmy na liście KNF to jeszcze nie dowód uczciwości — to tylko pierwszy filtr.

Gdzie zgłosić

• CERT Polska — fałszywą stronę lub reklamę zgłoś przez formularz incydent.cert.pl. Podejrzany link z SMS-a prześlij bezpłatnie na numer 8080.
• KNF — sprawdź platformę na liście ostrzeżeń publicznych KNF; fałszywe reklamy i profile z wizerunkiem znanych osób opisują materiały KNF o oszustwach inwestycyjnych. CSIRT KNF, zespół reagowania sektora finansowego, przyjmuje zgłoszenia od instytucji finansowych, nie od indywidualnych klientów.
• Policja — jeśli straciłeś pieniądze, zgłoś przestępstwo na najbliższym komisariacie. W sytuacji nagłej dzwoń pod 112.

Zgłoszenie ma sens, nawet jeśli nic nie wpłaciłeś — dzięki niemu domena może zniknąć, zanim oszuka kogoś kolejnego.