Oszustwo romantyczne — fałszywy profil na portalu randkowym

Poznajesz kogoś na portalu randkowym albo w mediach społecznościowych. Rozmowa idzie gładko — ta osoba jest ciepła, zainteresowana, dostępna całą dobę. Po kilku tygodniach okazuje się, że potrzebuje pieniędzy: na bilet lotniczy, na cło, na „odblokowanie” przesyłki. To nie pech ani nieporozumienie. To oszustwo romantyczne — jeden z najstarszych schematów wyłudzeń przeniesiony do internetu, o którym ostrzega między innymi NASK w poradniku „Internetowe love”.

Jak działa to oszustwo

Schemat rozkłada się na tygodnie, czasem miesiące, i ma swój rytm.

Krok 1 — profil idealny. Zdjęcie zwykle jest atrakcyjne i najczęściej skradzione komuś innemu, do tego stabilna praca za granicą, czasem mundur. Wiadomość otwierająca jest uprzejma: „Cześć, rzadko piszę pierwsza/pierwszy, ale Twój uśmiech mnie zatrzymał”.

Krok 2 — przyspieszone zbliżenie. Rozmowa szybko przenosi się z portalu na Messengera, WhatsAppa albo Telegram, poza kontrolą platformy randkowej, która mogłaby zablokować konto po zgłoszeniu. Deklaracje uczuć padają zaskakująco wcześnie: „Czuję, że to przeznaczenie”. Rozmówca dopytuje o szczegóły Twojego życia i wraca do nich później, budując poczucie bliskości.

Krok 3 — powód, dla którego nie można się spotkać ani połączyć na wideorozmowie. Kontrakt inżyniera na platformie wiertniczej, misja lekarki w Afryce albo żołnierz na misji za granicą (wariant najczęściej opisywany przez NASK). Kamerka „akurat się zepsuła”, internet na bazie jest „słaby i niestabilny”.

Krok 4 — pierwsza, niewielka prośba. Zablokowana karta, brak dostępu do własnego konta, „tylko na chwilę, oddam, jak wrócę do bazy”. Kwota jest celowo niewielka, żeby łatwo się zgodzić i nie zdążyć się zastanowić.

Krok 5 — eskalacja i izolacja. Kolejne prośby robią się większe i częstsze: opłata celna za paczkę z prezentami, podatek od „spadku”, koszt przelotu na wymarzone spotkanie, do którego nigdy nie dochodzi. Typowy komunikat: „Kochanie, wysłałem Ci paczkę z prezentami, ale na lotnisku zażądali cła, 1200 złotych, bez tego jej nie wypuszczą”. W tle bywa jeszcze „prawnik” albo „urzędnik celny”, który potwierdza historię. Równolegle pada prośba, żeby nie mówić o związku rodzinie ani znajomym — to nie romantyzm, tylko izolowanie Cię od ludzi, którzy mogliby zadać niewygodne pytanie.

Osobny wątek to prośby o zdjęcia lub nagrania intymne. Ofiara wysyła je w geście zaufania, a potem słyszy groźbę publikacji, jeśli nie zapłaci kolejnej kwoty — to już nie oszustwo, tylko wymuszenie.

Co zrobić, gdy to się dzieje

Jeśli rozpoznajesz ten scenariusz — nawet jeśli jeszcze nic nie wysłałeś/wysłałaś — działaj teraz, nie za tydzień.

• Jeśli przelew jeszcze nie wyszedł, wstrzymaj go. Żadna prawdziwa relacja nie wymaga natychmiastowej wpłaty — zamknij aplikację i przemyśl to na zimno, najlepiej z kimś z zewnątrz.
• Jeśli pieniądze już poszły, zadzwoń do banku od razu i zapytaj o wstrzymanie lub cofnięcie przelewu. Przelew zagraniczny bank może próbować odwołać tylko dopóki nie dotrze do banku odbiorcy, a przy transferach na Zachód liczy się to w godzinach.
• Zrób zrzuty ekranu całej rozmowy, zanim cokolwiek usuniesz — wiadomości, zdjęcia profilowe, numer telefonu, ewentualny numer konta przydadzą się przy zgłoszeniu.
• Nie wysyłaj kolejnych pieniędzy „żeby odzyskać poprzednie”. To osobny wariant oszustwa: ktoś podający się za „prawnika” albo „odzyskiwacza środków” obiecuje zwrot za opłatą z góry. Takiej usługi nie ma.
• Zablokuj kontakt i zgłoś profil dopiero po zebraniu dowodów, żeby platforma mogła go usunąć i ostrzec innych.

Jeśli w grę wchodzą zdjęcia intymne i szantaż ich publikacją, to już nie tylko oszustwo finansowe, ale przestępstwo wymuszenia. Zgłoszenie na policję jest w takiej sytuacji konieczne, niezależnie od wstydu, który temu towarzyszy.

Co dalej krok po kroku opisujemy w poradniku co zrobić po oszustwie. Ten sam mechanizm wraca w innych schematach z bazy metod oszustw w Polsce.

Gdzie zgłosić

Konkretne kontakty poniżej, pełną checklistę zgłoszeń znajdziesz w poradniku gdzie zgłosić oszustwo.

• CERT Polska — zgłoś incydent przez formularz na incydent.cert.pl (wybierz typ zgłaszającego i rodzaj incydentu, dołącz zrzuty ekranu). Podejrzany SMS możesz też przekazać na bezpłatny numer 8080 — CERT Polska automatycznie go zweryfikuje.
• Lista ostrzeżeń KNF — jeśli sprawa przerodziła się w namowę do wpłaty na podejrzaną platformę inwestycyjną (mechanizm opisany przy fałszywych platformach inwestycyjnych), sprawdź podmiot na liście ostrzeżeń publicznych KNF. Lista służy do sprawdzania, nie do zgłoszeń indywidualnych — samą sprawę zgłoś do swojego banku i na policję.
• Policja — oszustwo z wyłudzeniem pieniędzy to przestępstwo z artykułu 286 Kodeksu karnego. Zgłoś je na najbliższym komisariacie albo, jeśli czujesz się bezpośrednio zagrożony/zagrożona, zadzwoń pod 112. Zabierz zrzuty ekranu, potwierdzenia przelewów i wszystko, co udało się wcześniej zebrać.