Fałszywe pożyczki online — opłata z góry i brak kredytu

Jak działa to oszustwo

Zaczyna się zwykle od reklamy w mediach społecznościowych albo SMS-a: „Pożyczka do 6000 zł bez BIK, decyzja w 5 minut, bez zaświadczeń”. Klikasz, trafiasz na prosty formularz — kwota, okres spłaty, imię, nazwisko, e-mail, numer telefonu. Po chwili system informuje, że wniosek został przyjęty do realizacji i „pozytywnie rozpatrzony”.

Tu zaczyna się właściwa część oszustwa. Na e-mail albo przez komunikator (najczęściej WhatsApp lub Messenger, rzadko infolinia) dostajesz wiadomość w stylu:

„Gratulacje, Twój wniosek został zaakceptowany. Aby uruchomić przelew, wymagana jest jednorazowa opłata weryfikacyjna w wysokości 149 zł — to standardowa procedura zabezpieczająca transakcję zgodnie z regulaminem”.

Płacisz. Po chwili pojawia się kolejna wiadomość: okazuje się, że system wykrył „błąd w numerze konta” albo że trzeba jeszcze wykupić „ubezpieczenie pożyczki”, bo inaczej środki zostaną zablokowane. Niektóre warianty proszą też o przesłanie skanu dowodu osobistego i wyciągu z konta — rzekomo do „ostatecznej weryfikacji tożsamości”. W tym momencie oszust ma już nie tylko Twoje pieniądze z pierwszej opłaty, ale i dane, które pozwalają mu zaciągnąć zobowiązania na Twoje nazwisko gdzie indziej.

Prawdziwa, zarejestrowana w KNF firma pożyczkowa nigdy nie każe płacić, żeby dostać pożyczkę — wszystkie koszty (odsetki, prowizja) potrącane są z kwoty pożyczki albo spłacane w ratach, nigdy z góry.

Co zrobić, gdy to się dzieje

Jeśli właśnie dostałeś taką wiadomość albo jesteś w trakcie rozmowy — przerwij kontakt. Nie klikaj w kolejne linki, nie odpowiadaj na komunikatorze, nie płać „ostatniej” opłaty w nadziei, że to naprawi sprawę.

Jeżeli zdążyłeś już przelać pieniądze: natychmiast zadzwoń na infolinię swojego banku (numer z tyłu karty albo z oficjalnej strony banku, nigdy z SMS-a od oszusta) i zgłoś nieautoryzowaną transakcję — poproś o próbę wstrzymania lub cofnięcia przelewu. Liczy się każda minuta — zrób to od razu, nie następnego dnia.

Jeżeli wysłałeś skan dowodu osobistego lub numer PESEL — załóż, że dane mogą posłużyć do wyłudzenia kredytu na Twoje nazwisko. Zastrzeż dokument i PESEL jak najszybciej; krok po kroku opisujemy to w poradniku jak zastrzec PESEL.

Zrób zrzuty ekranu całej korespondencji — formularza, wiadomości o „opłacie weryfikacyjnej”, numeru konta, na który wpłacałeś pieniądze. To będzie potrzebne przy zgłoszeniu i ewentualnym postępowaniu.

Gdzie zgłosić

Podejrzaną stronę, formularz pożyczkowy albo wiadomość z żądaniem opłaty zgłoś do CERT Polska — przez formularz na incydent.cert.pl albo przesyłając podejrzanego SMS-a bezpośrednio (opcja „prześlij dalej”, nie przepisuj treści) pod bezpłatny numer 8080.

Jeśli podejrzewasz, że firma działa bez wymaganego wpisu do rejestru instytucji pożyczkowych albo podszywa się pod nadzorowany podmiot finansowy, sprawdź ją na liście ostrzeżeń publicznych KNF (CSIRT KNF obsługuje zgłoszenia od instytucji finansowych, nie indywidualne sprawy klientów — samą sprawę zgłoś do banku i na policję).

Jeśli straciłeś pieniądze albo dane — zgłoś przestępstwo na najbliższym komisariacie policji albo przez gov.pl/zglos-przestepstwo. W sytuacji bezpośredniego zagrożenia (np. gdy oszust nadal ma dostęp do Twojego konta i widzisz aktywne, trwające transakcje) dzwoń na 112. Pełną listę instytucji i to, co przygotować przed zgłoszeniem, znajdziesz w poradniku gdzie zgłosić oszustwo.

Więcej metod, na jakie łapią oszuści działający w Polsce, opisaliśmy w przeglądzie wszystkich metod oszustw.