Fałszywe oferty pracy — oszustwo rekrutacyjne na WhatsAppie

Jak działa to oszustwo

Zaczyna się niewinnie. Dostajesz SMS-a albo telefon z nieznanego numeru, często z prefiksem zagranicznym (np. +44). Głos w słuchawce — czasem syntetyczny, wygenerowany — mówi mniej więcej tak: „Interesuje Cię łatwa, dobrze płatna praca zdalna? Napisz do mnie na WhatsAppie, wyślę szczegóły”. Albo dostajesz wiadomość na Messengerze czy e-mail z ofertą, która wygląda schludnie: poprawna polszczyzna, logo znanej firmy, konkretna stawka za godzinę.

Kliknięcie w numer WhatsApp to moment, w którym rozmowa wychodzi poza wszelkie oficjalne kanały firmy — nie da się już zweryfikować, z kim naprawdę rozmawiasz. Fałszywy „rekruter” albo „HR manager” przedstawia się z imienia i nazwiska, czasem podpierając się prawdziwym logo firmy z branży e-commerce czy logistyki. Pierwsze zadanie brzmi absurdnie prosto: dodaj kilka produktów do ulubionych na Allegro albo w innym sklepie internetowym, zrób zrzut ekranu i wyślij. Za to dostajesz przelew — 70, 200, czasem 500 złotych. Pieniądze rzeczywiście przychodzą. To buduje zaufanie, na którym cała reszta się opiera.

Po kilku takich „zleceniach” pojawia się prośba o przejście na Telegram, bo tam podobno jest system zadań. Zadania robią się coraz bardziej wymyślne — „inwestowanie” w wirtualnym panelu, oceny fałszywych produktów, czasem od razu przekierowanie na stronę udającą giełdę kryptowalut. W pewnym momencie panel pokazuje, że masz do wypłaty kilka tysięcy złotych, ale żeby je odblokować, musisz najpierw wpłacić własne pieniądze — najpierw niewielką kwotę, potem coraz większą, bo rzekomo „w systemie wystąpił błąd i konto zostało zamrożone”. Jeśli się wahasz, oszust naciska: „To tylko formalność, pieniądze wrócą razem z wypłatą w ciągu godziny”. Nie wracają.

Wariant z opłatą wstępną bywa prostszy — bez etapu z zadaniami, od razu pada żądanie wpłaty kilkunastu euro albo złotych na „aktywację konta pracownika” czy „pakiet startowy”, czasem połączone z prośbą o numer karty płatniczej, rzekomo do przyszłej wypłaty wynagrodzenia.

Więcej wariantów tego samego mechanizmu — podszywanie się pod firmy, fałszywe formularze rekrutacyjne, wyłudzanie danych pod pretekstem CV — znajdziesz w przeglądzie wszystkich metod oszustw w Polsce.

Co zrobić, gdy to się dzieje

Jeśli jesteś w trakcie takiej rozmowy albo właśnie zorientowałeś się, że coś jest nie tak — zatrzymaj się i zrób to w tej kolejności:

• Nie wysyłaj żadnej wpłaty. Żadna legalna firma nie każe pracownikowi płacić za to, że dostanie pracę. Jeśli już wysłałeś pieniądze, nie wysyłaj kolejnych, choćby „rekruter” tłumaczył, że to jedyny sposób na odzyskanie poprzedniej kwoty.
• Przerwij kontakt. Nie odpisuj, zablokuj numer na WhatsAppie i Telegramie. Presja czasowa i uprzejmy ton to część scenariusza — im dłużej piszesz, tym więcej okazji do kolejnego żądania.
• Zrób zrzuty ekranu całej rozmowy — numeru telefonu, treści wiadomości, danych konta, na które wysyłałeś pieniądze. To materiał dowodowy przy zgłoszeniu.
• Jeśli podałeś dane karty płatniczej albo login do bankowości — zadzwoń od razu na infolinię swojego banku i zastrzeż kartę lub dostęp. Nie czekaj do rana.
• Jeśli przekazałeś numer PESEL, serię i numer dowodu albo zdjęcie dokumentu — rozważ jego zastrzeżenie, żeby ktoś nie wziął na Twoje dane pożyczki czy nie założył konta. Instrukcję krok po kroku znajdziesz w poradniku jak zastrzec PESEL.
• Zgłoś sprawę, nawet jeśli nie straciłeś pieniędzy — Twoje zgłoszenie może ostrzec kolejną osobę, zanim ta sama treść trafi do niej na WhatsAppa.

Gdzie zgłosić

• CERT Polska — zgłoś przez formularz na incydent.cert.pl albo prześlij podejrzanego SMS-a bezpłatnie pod numer 8080 (wystarczy przekazać dalej lub skopiować treść wiadomości bez edytowania linku).
• Lista ostrzeżeń KNF — jeśli scenariusz przeszedł w fałszywą inwestycję albo fałszywą giełdę kryptowalut, sprawdź podmiot na liście ostrzeżeń publicznych KNF (CSIRT KNF obsługuje zgłoszenia od instytucji finansowych, nie indywidualne sprawy klientów — tu zgłoś sprawę do banku i na policję).
• Policja — jeśli straciłeś pieniądze albo dane, złóż zawiadomienie o możliwości popełnienia przestępstwa na najbliższym komisariacie albo zadzwoń na 112, jeśli sytuacja wymaga natychmiastowej reakcji (np. właśnie trwa próba wyłudzenia dalszych wpłat).

Pełną listę instytucji, adresów i tego, co przygotować przed zgłoszeniem, zebraliśmy w poradniku gdzie zgłosić oszustwo.